Top 5 thiết kế website cho người mới bắt đầu gồm năm hướng đi chính: WordPress tự dựng, thuê đơn vị làm theo yêu cầu, website theo mẫu, nền tảng kéo-thả và tự viết mã nguồn. Bạn chưa cần biết kỹ thuật để đọc bài này. Việc cần làm trước tiên là đặt ra tiêu chí để loại bớt lựa chọn.
Nhiều người mới làm web chọn quá nhanh. Họ bị thu hút bởi lời hứa “có ngay trong vài ngày”, ký luôn. Vài tháng sau muốn thêm một trang đặt hàng thì bên làm không hỗ trợ được. Lúc đó phải dựng lại từ đầu. Bài này giúp bạn tránh vòng lặp đó.
Bạn không thiếu lựa chọn. Thị trường có rất nhiều nền tảng và theme. Cái thiếu là tiêu chí để loại bớt. Khi có tiêu chí, danh sách sẽ rút xuống vài cái tên, và việc chọn trở nên dễ hơn.
Chúng tôi chọn năm hướng dựa trên bốn tiêu chí: chi phí khởi điểm, độ dễ dùng, khả năng mở rộng và mức hỗ trợ tiếng Việt. Đây là những câu hỏi thường gặp nhất, và cũng là chỗ khiến người ta phải làm lại website.
Mới làm website lần đầu, hay sai ở đâu?
Ba lỗi dưới đây lặp lại khá thường xuyên ở những người mới.
- Chọn theme đẹp nhưng nặng. Theme là bộ giao diện có sẵn. Theme càng nhiều hiệu ứng càng ngốn tài nguyên. Web mở chậm thì khách bỏ đi trước khi kịp xem sản phẩm.
- Mua hosting rẻ rồi phải đổi. Hosting là máy chủ lưu trữ website. Gói giá quá rẻ thường giới hạn băng thông và tốc độ xử lý. Khi web đông khách, nó chậm hoặc sập. Trước khi chọn, bạn nên đọc website của bạn cần bao nhiêu dung lượng hosting để ước lượng nhu cầu.
- Cài quá nhiều plugin ngay ngày đầu. Plugin là tiện ích cắm thêm. Cài càng nhiều càng dễ xung đột, và gỡ từng cái để tìm lỗi rất mất công.
Bốn câu hỏi lọc trước khi so sánh
Đừng so sánh vội. Hãy trả lời bốn câu này trước để khoanh vùng lựa chọn.
- Chi phí thật trong 12 tháng đầu. Nhiều dịch vụ giảm giá năm đầu, nhưng gia hạn năm sau có thể tăng. Hãy cộng đủ tên miền, hosting, giao diện, tiện ích và email doanh nghiệp.
- Độ dễ tự làm. Bạn có tự sửa được một dòng chữ trên trang chủ không? Nếu mỗi lần đổi nội dung đều phải thuê người, chi phí cộng dồn có thể lớn hơn tiền làm web ban đầu.
- Khả năng mở rộng. Sáu tháng nữa bạn có thể cần trang đặt hàng, bản tiếng Anh hay cổng thanh toán. Nền tảng hiện tại có cho thêm không?
- Mức hỗ trợ. Có hỗ trợ tiếng Việt không? Web sập buổi tối thì có ai để gọi không?
Nếu bạn tự vọc thử được, tiêu chí độ dễ tự làm nên nặng hơn. Nếu làm một mình và không có thời gian học, hãy đặt tiêu chí hỗ trợ lên trên.
Lựa chọn 1: WordPress tự dựng, mạnh nhưng cần thời gian học
WordPress là phần mềm làm web miễn phí, chạy trên hosting bạn thuê. Có thể hình dung nó như bộ xếp hình. Bạn ghép giao diện, trang và bài viết thành website hoàn chỉnh. Đây là lựa chọn phù hợp với người chịu bỏ thời gian học.
- Cộng đồng lớn, gần như lỗi nào cũng đã có người gặp và trả lời.
- Tài liệu tiếng Việt khá nhiều.
- Làm được hầu hết kiểu website: blog, bán hàng, giới thiệu công ty. Xem thêm thiết kế website bằng WordPress.
Hạn chế: bạn tự quản bảo mật, tự sao lưu dữ liệu, và plugin lỗi thì phải tự dò và gỡ. Nếu cần xong trong vài ngày thì WordPress chưa phù hợp.
Gợi ý thực hành: chọn hosting có công cụ sao lưu tự động. Trước khi cài plugin mới, hãy tạo một bản sao lưu.
Lựa chọn 2: Thuê đơn vị làm theo yêu cầu, nhanh nhưng phải chọn đúng đối tác
Đây là hướng trả tiền cho một đơn vị làm web trọn gói. Họ lo từ tên miền, hosting, giao diện đến tính năng. Bạn chủ yếu cung cấp nội dung và duyệt.
Hướng này phù hợp khi cần website đúng nghiệp vụ, như phòng khám cần đặt lịch hoặc cửa hàng cần danh mục có bộ lọc. Bạn có thể bắt đầu tìm từ một đơn vị thiết kế website chuyên nghiệp, rồi so sánh theo các tiêu chí ở trên.
Hạn chế: chi phí cao hơn và chất lượng phụ thuộc vào bên làm. Trước khi ký, hãy hỏi rõ bàn giao có gồm mã nguồn và tài khoản hosting không, hỗ trợ sau bàn giao trong bao lâu, và sửa lỗi miễn phí gồm những gì. Tham khảo thêm vì sao cần chọn công ty thiết kế website uy tín.
Lựa chọn 3: Website dựng sẵn theo mẫu, rẻ và nhanh nhưng dễ đụng trần
Website theo mẫu có sẵn giao diện, bạn chỉ cần đưa logo, chữ và ảnh vào. Chi phí thường thấp và làm nhanh.
Phù hợp khi ngân sách thấp và cần có mặt online nhanh, ví dụ để chạy một chiến dịch ngắn hạn hoặc một trang giới thiệu dịch vụ gọn gàng.
Hạn chế: khó tùy biến sâu, và nhiều mẫu bị trùng với đối thủ cùng ngành. Bạn có thể xem các mẫu thiết kế website nhập hàng chuyên nghiệp để hình dung giới hạn của mẫu.
Lựa chọn 4: Nền tảng kéo-thả, dễ nhất cho người không rành kỹ thuật
Nền tảng kéo-thả là dạng đăng ký tài khoản, rồi kéo các khối có sẵn để ghép thành trang. Máy chủ, giao diện và cổng thanh toán nằm trong một chỗ.
Phù hợp với người bán hàng online nhỏ, muốn dành thời gian cho sản phẩm hơn là học về máy chủ.
- Phí nền tảng cộng dồn theo thời gian.
- Xuất dữ liệu để chuyển đi thường không dễ.
Nếu muốn thử các lựa chọn miễn phí trước, xem top nền tảng thiết kế website miễn phí.
Lựa chọn 5: Mã nguồn mở hoặc tự viết, kiểm soát cao nhưng chi phí ẩn lớn
Đây là hướng tự viết mã, hoặc dùng mã nguồn mở rồi tùy chỉnh sâu. Bạn làm chủ toàn bộ mã và không phụ thuộc nền tảng nào.
Phù hợp khi cần tính năng đặc thù mà nền tảng có sẵn không đáp ứng, và đã có nền tảng lập trình hoặc đội kỹ thuật nội bộ. Người chưa từng chạm vào code nên tránh hướng này.
Hạn chế: chi phí duy trì, nâng cấp và sửa lỗi về lâu dài thường bị tính thiếu lúc đầu. Nếu không có đội nội bộ, phải thuê ngoài, và khoản này có thể lớn hơn thuê nền tảng trọn gói. Tham khảo hướng dẫn bảo vệ website toàn diện để hình dung khối lượng việc phải tự lo.
Chi phí và thời gian: những khoản nên tự kiểm chứng
Không có bảng giá cố định cho mọi trường hợp. Các khoản người mới hay bỏ sót:
- Tên miền: năm đầu thường rẻ, gia hạn năm thứ hai có thể cao hơn đáng kể.
- Chứng chỉ SSL: giúp web chạy https. Nhiều nhà cung cấp tặng miễn phí, nhưng không phải nơi nào cũng vậy.
- Email doanh nghiệp theo tên miền riêng: thường tính theo số tài khoản.
- Nâng cấp gói khi web đông khách: có thể phải nâng hosting hoặc gói nền tảng.
Về thời gian, tự dựng thường lâu hơn dự kiến vì phát sinh ảnh sai kích thước, nội dung chưa chuẩn hay tên miền chờ cập nhật. Nên cộng thêm một khoảng đệm.
Cách an toàn nhất là yêu cầu báo giá theo nhu cầu cụ thể, rồi hỏi rõ khoản nào trả một lần, khoản nào hàng năm. Muốn so sánh nhà cung cấp hosting trước khi chốt, xem top nhà cung cấp hosting chất lượng tốt nhất.
Chọn xong rồi mới nghĩ tới SEO và tốc độ
Người mới hay lo SEO trước và tốc độ sau, thứ tự này nên đảo lại. Website chậm thì cấu trúc SEO tốt đến đâu cũng khó cứu.
Tốc độ tải phụ thuộc chủ yếu vào hosting, kích thước ảnh và số lượng plugin. Nhiều người đổ lỗi cho WordPress khi web chậm, trong khi nguyên nhân thường là ảnh chưa nén hoặc cài quá nhiều tiện ích. Có thể tham khảo các đơn vị cung cấp shared website hosting để so sánh.
Cấu trúc URL và tiêu đề trang nên chuẩn ngay từ đầu. Đổi sau này phải làm chuyển hướng cho từng đường dẫn cũ, nếu không sẽ mất dữ liệu tìm kiếm đã tích lũy.
Đừng chạy quảng cáo khi website chưa ổn định về kỹ thuật. Nên để web chạy ổn định vài tuần rồi mới đẩy mạnh SEO và quảng cáo.
Câu hỏi thường gặp
Người mới nên chọn WordPress hay nền tảng kéo-thả?
Nếu chịu học và muốn kiểm soát lâu dài, WordPress là lựa chọn tốt. Nếu muốn làm được ngay mà không chạm vào kỹ thuật, nền tảng kéo-thả phù hợp hơn. Hãy chọn theo thời gian và ngân sách thực tế của bạn.
Tự làm website mất bao lâu mới có bản chạy được?
Với người chưa biết gì, một website đơn giản thường mất khoảng một đến hai tuần, tính cả thời gian học và chuẩn bị nội dung. Nếu chỉ có vài ngày, hướng dựng sẵn hợp lý hơn.
Thuê thiết kế theo yêu cầu có đắt hơn tự dựng nhiều không?
Ban đầu thì đắt hơn, nhưng tổng chi phí chưa chắc. Tự dựng tốn thời gian, các lần sửa phát sinh và công học. Nếu tính thời gian của bạn thành tiền, khoảng cách giữa hai hướng có thể thu hẹp.
Website dựng theo mẫu có bị Google đánh giá thấp không?
Google đánh giá nội dung và trải nghiệm người dùng, không đánh giá việc bạn dùng mẫu hay tự làm. Vấn đề của mẫu là dễ trùng và khó tối ưu sâu. Nội dung tốt và tốc độ ổn thì mẫu vẫn xếp hạng bình thường.
Nên mua hosting trước hay chọn nền tảng trước?
Nếu đi theo WordPress, nên chọn hosting trước. Nếu dùng nền tảng kéo-thả, hosting thường nằm sẵn trong gói. Nguyên tắc dễ nhớ là chọn hướng làm web trước, rồi mới chọn hạ tầng tương ứng.
Việc cuối cùng nên làm là đừng chọn nền tảng theo cảm hứng. Viết ra bốn câu trả lời cho bốn tiêu chí ở đầu bài: ngân sách năm đầu, thời gian mỗi tuần, nhu cầu tính năng trong sáu tháng tới, và có ai để gọi khi web sập không. Chọn đúng ngay từ đầu vẫn rẻ hơn chọn sai rồi làm lại.
